NİZAMNAME

Resmi Gazetenin 15 Nisan 1916 Tarihli ve 2511 Sayılı Nüshası ile İntişar Eden

DARÜLACEZE NİZAMNAMESİ (İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından sadeleştirilmiş halidir)

BİRİNCİ BÖLÜM

Umumi Hükümler

Madde 1- İstanbul’da doğrudan doğruya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı ve müstakil bütçeye sahip bir Darülaceze vardır.

Madde 2- Darülaceze aşağıdaki şubelere ayrılır.

1-Erkek şubesi,

2-Kadınlar şubesi,

3-Çocuklar şubesi,

4-Süt çocukları şubesi,

İşbu bu dört şube tamamen birbirinden ayrıdır.

İKİNCİ BÖLÜM

Memurlar

Madde 3- Darülaceze Müdürü ile baş doktoru İç işleri Bakanlığı tarafından seçilir. Ve iradeyi seniye ile ve devlet başkanı tarafından tayin olunur. Doktor ve eczacılar muhasebeci ve veznedar, baş katip, depo ve kiler, mubayaa memurları müdürün yazısı üzerine İç işleri Bakanlığı tarafından diğer memurlar ve müstahdemler doğrudan doğruya Müdür tarafından tayin olunurlar.

Madde 4- Darülaceze Müdüriyeti ile baş doktorluk vazifesinin bir şahıs uhdesinde birleşmesi caizdir.

Madde 5- Darülaceze memurları mukafaat ve cezalandırma hususlarında İç İşleri Bakanlığı memurları nizamnamesine tabidir.

Madde 6- Darülacezenin bütün iş ve mamullerinden dolayı müdür ve baş doktor İç İşleri Bakanlığına ve Darülaceze memur ve müstahdemleri ise müdüre karşı mes’uldürler. Sıhhi işler ile alakalı vazifelerden dolayı memur ve müstahdemler baş doktora karşı dahi mes’uldürler.

Madde 7- Darülaceze muhasebecisi ile veznedarı kiler, depo ve mubayaa memurları kefalet nizamnamesi hükümlerine göre kefalete bağlanırlar.

Madde 8- Darülaceze müdür başkanlığı altında olmak üzere baş doktor, muhasebeci, baş katip ve eczacıdan ibaret daimi bir heyet vardır.

Madde 9- Daimi heyet müdür tarafından istişare edilmek için havale edilecek ve verilecek her türlü hususlar ile beraber Darülacezenin yiyecek ısıtacak ve giyecek ilaçlar ve teçhizat gibi bilcümle lüzumlu maddelerini artırma eksiltme veya lüzumuna göre satın alma suretiyle temin etmek vazifesiyle mükelleftir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İdare Heyeti

Madde 10- Darülaceze bütçesinin tetkik ve tasdiki ve gerekirse Darülaceze Nizamnamesinin teklif ve tadili ve yeni yapılacak inşaatla alakalı tetkikat ve müzakereler icrası ile her türlü kararların alınması ve Darülaceze hizmetlerinin genişletilmesi ve varidatının artırılmasına yarayacak hususların araştırılmasıyla, bu yönde lüzumlu tedbirlerin alınması vazifeleriyle sorumlu bulunmak ve üye adedi 7’den eksik olmamak üzere İç İşleri Bakanlığı tarafından tayin edilecek bir idare meclisi vardır.

Madde 11- İdare Meclisine İç İşleri Bakanı başkanlık eder. İç İşleri Bakanının bulunmadığı zamanlarda başkanlık görevini yapmak üzere üyeler arasından birisi bakanlık tarafından ikinci başkan tayin olunur. İdare meclisince ittihaz olunacak tedbir ve kararlar İç İşleri Bakanlığının tasvibi ile yürütülür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Aceze ve Çocukların Kabul Sureti ve İdaresi

Madde 12- Darülacezeye ancak İstanbul’da doğmuş ve yerleşmiş olup da malül iş göremez durumda olan geçinmesini temin edecek miktarda mala malik olmamakla beraber kazanabilme imkanlarından da aciz olduğu halde İstanbul’da veya taşrada kanunen kendisine bakacak kudrette ve mükellefiyette bulunmayanlar ve sokakta bulunmuşlar kabul olunurlar. Bu şartları haiz olanlardan Darülacezeye girmek için müracaatta bulunanlar Darülaceze idaresince tanzim edilecek matbu ilmühaberleri mahalleri ihtiyar heyetine yazdırıp ve Belediye idareleriyle belediye doktorlarına tasdik ettirdikte sonra ve polisçe sevk edilecek kimseler dahi ilmühabere hacet kalmaksızın kabul olunacaklardır. Gerek bu iki suretle gelecekler her halde kabulden önce Darülaceze İdaresince tıbbi muayeneye tabi tutulacaklar işbu nizamnamede kayıtlı bütün şartları haiz olup olmadıkları tetkik edilerek, bu şartları haiz olmayanlar ret edileceklerdir.

Madde 13- Darülacezeye alınacak çocukların haklarında zabıt varakası varsa bunun münderecatı ve vücutlarında görülen alamet ve ayrıca işaretler hususi defterlerince kayıt edileceklerdir.

Madde 14- Darülacezeye akıl hastası ile cüzam illetine tutulmuş olanlar kabul edilemezler. Ancak sari hastalıklar ve cilt hastalıkları ile malul olanlar kabul şartlarını haiz olmakla beraber vaki hastalıkları tedavi kabul eder ise mevcut hastanelerden birisine sevk olunurlar tedavilerinden sonra Darülacezeye kabul edilirler.

Madde 15- Malul ve hiç iş yapamaz halde olup kendini geçindirebilecek durumda olanlardan müracaat edenlerin ücret mukabili Darülacezeye kabulü caiz bulunduğu gibi kendisini iaşe etmeye yetecek derecede mallarına ölünceye kadar görüp gözetmek şartıyla Darülacezeye hibe veya ferağ edenler dahi kabul olunurlar.

Madde 16- Darülacezeye 15 nci maddede belirtilenlerden başka işbu nizamname gereğince kabul olunan şahıslara ait menkul ve gayri menkul mallar para ile maaş v.s. gelirlere de Darülaceze idaresince vaziyet olunur. Bunlardan Kafi miktar iaşelerine tedavilerine ve giyecekleri bedeli mukabilinde İdarece mahsup yapılarak fazlası saklanır ve Darülacezeden çıkacakları zaman kendilerine verilir.

Madde 17- Darülacezeye kabul olunan çocuklar ancak evlatlık edinmek üzere talimatnamede gösterilen vasıflara haiz olan kimselere mukavele yapılmak suretiyle verilir.

Madde 18- Darülacezede ölen kimselerin idarece vaziyet edilmiş mal ve paraları maaş ve varidatı varsa evvel emirde bunlardan teçhiz ve tekfin gibi cenaze masraflı ve ikinci olarak ölünün hayatta iken Darülaceze idaresince kendisine sarf olunan masrafın bedeli alındıktan sonra bakiyesi vezneye ait olur.

Madde 19- Darülaceze kabul edilenlerin kanunen infak ve iaşesi ile mükellef ve hali vakti yerinde akrabaları çıktığı takdirde bunlar akrabalarına teslim olunurlar. Kanunen bakmakla mükellef olmayan zi kudret bir kimse tarafından talep edildiği, ve infak ve iaşesi dahi taahhüt olunduğu halde o gibilerine de teslimi caizdir.

Madde 20- Acizlerle çocukların mezuniyetleri, akraba ve yakınlarıyla konuşmak, birlikte yemek, gezinti yapmak ve yatıp kalkmak iş yerlerine devam etme gün ve saatlerinde baş tabip tarafından görüşülerek müdür tarafından tespit edilir.

Madde 21- Acizlerden iş yapmaya elverişli olanlar mevcut iş yerlerinde bedeni kabiliyetleri ve akli durumları ile mütenasip işlerle meşgul edileceklerdir. Darülacezede terzilik, kunduracılık, marangozluk, çorapçılık, demircilik ve dokumacılık gibi her zaman işe yarayan ve her vakit lazım olan sanatlara işlettirilecektir. Ve yaptıkları İç işleri Bakanlığının tensip edeceği zaman ve yerlerde satılacak hasıl olan meblağ sanat işlerinde çalışan acizlerle çocukların yevmiyeleri verildikten sonra geri kalan miktar Darülacezeye irat kaydedilecektir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Darülacezenin Bütçe Varidat Kaynakları

Madde 22- Darülacezenin Bütçesi (Daimi Heyetçe) tertip edilerek İdare Meclisince tetkik ve kabul edildikten sonra, İç işleri Vekaletince tasdik olunur.

Madde 23- Darülacezenin varidatı aşağıdaki maddelerden ibarettir:

a)Tapu senetleri ve resmi evraklar fiyatına ilaveten konulan miktar yekununa karşılık maliye hazinesinden belirli bir şekilde verilen senelik 800 bin kuruş.

b)(Denizcilik Bankası A.O.) Şirketi Hayriye tarafından boğazlarda işletilen vapur ve biletlerinin dış kısmına zam edilen 10 paraya mukabil belirli olarak alınan senelik 700 liradan,

c)Civar sahillere işleyen seyrisefain idaresi biletlerine zam edilen 10 paranın hasılat miktarına,

ç)İstanbul da oynatılan bilcümle tiyatro ve sinemalar ile patinaj ve her nevi oyun mahalleri satış biletleri üzerinden ve hayır işleri için tertiplenen müsamere ve sair gibi biletlerin % 10 hesabı ile birikecek olan miktarından,

d)Tahsis harici fukaraya vasiyet olunacak paralarla cemaat teşkilatı ve halk arasında dışarıdan gelen kimsesizler için toplanacak paralarla piyangoların varidatı ve ianeler hasılatından,

e)Maden ve bayındırlık işleri imtiyaz sahiplerinin rızaları ile verdikleri iane bedelinden,

f)Belediyelerce noksanlığı dolayısıyla zapt edilecek ekmeklerden ve emirler hilafına hareket etmelerinden dolayı esnaftan müsadere edilip zararsız bulunan yiyecek ve içeceklerden,

g)Darülacezedeki imalathanelerin hasılatından,

h)15 ve 16 ncı maddeler gereğince tahsil edilecek ücretlerden toplanan meblağdan,

ı)Darülacezeye ait gayrimenkul malların varidatından,

i)Darülaceze namına yapılacak olan hibeler ve teberrulardan,

j)İstanbul Vilayetinin hususi bütçesinden muavenet yoluyla verilecek tahsisattan,

k)Belediye bütçesinden muavenet yoluyla verilecek meblağdan,

l)Sair müteferrik varidatlardan ibarettir. Bu kaynaklardan başka hükümetin takdir ve tayin edeceği cihetlerden de Darülacezeye varidat temin edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Geçici Maddeler

Madde 24- İdare Meclisinin müdür ve baştabibin ve memurlarla müstahdemlerin her türlü iş muamelatını gösteren bir talimatname yapılacaktır.

Madde 25-Darülaceze memur ve müstahdemlerine ve acizlere, yetimlere verilecek yiyecek ve içecek listeleri ile kullanılacak elbise ve çamaşırlar hakkında yapılacak cetveller için hususi talimatname hazırlanacaktır.

Madde 26- Bir hususi Nizamname ile dul kadınlar koğuşu teşkil ve tesis edilinceye kadar halen Darülacezede mevcut bulunan dulların iaşelerine devam olunacaktır.

Madde 27- Darülacezedeki çocuklar üç yaşına gelmelerini müteakip Darülitamlara (Yetim yuvalarına) devir ve tevdi olunurlar.

Madde 28- Bu Nizamname neşir tarihinden itibaren mer’idir.

Madde 29- Bu Nizamnamenin icrasına (İç işleri Bakanı) memurdur. İş bu nizamnameyi muhtevi layihanın mer’iyet mevkiine konulmasını ve devlet nizamnamelerine eklenmesi emreyledim.

22/ Cemayüzelahir/1334 12 Nisan 1332

MEHMET REŞAT

 

 

Diyanet İşleri Reisi                                     Sadrıazam             Dahiliye Nazırı ve Maliye Nazırı            Harbiye Nazırı ve Bahriye Nazırı Vekili

Şeyhülislam ve Nazırı                            MEHMED SAİD                           TALAT                                                      ENVER

HAYRİ

 

 

Hariciye Nazırı                 Adliye Nazırı ve Şurayı Devlet Vekili               Maarif Nazırı ve P.T.T. Ticaret ve Ziraat Nazırı Vekili                 Nafia Nazırı

HALİL                                          İBRAHİM                                                                      AHMET ŞÜKRÜ                                                   ABBAS